Rechtshulpmogelijkheden bij een artikel 12 procedure
De artikel 12 procedure is een procedure bij het gerechtshof waarmee een slachtoffer of belanghebbende kan vragen om alsnog strafvervolging in te stellen. Deze procedure kan aan de orde zijn wanneer het Openbaar Ministerie besluit een verdachte niet te vervolgen terwijl u vindt dat de zaak wel voor de rechter zou moeten komen.
Juridische hulp kan van belang zijn wanneer u wilt weten of een artikel 12 procedure mogelijk is en hoe u zo’n verzoek kunt indienen. Voor een eerste oriëntatie kunt u terecht bij een rechtswinkel of het Juridisch Loket. Wanneer juridische ondersteuning nodig is bij het beoordelen van uw mogelijkheden of het opstellen van een verzoekschrift, kan een slachtofferrechtadvocaat behulpzaam zijn.
Wat betekent een artikel 12 procedure?
In het Nederlandse strafrecht beslist het Openbaar Ministerie meestal of een verdachte wordt vervolgd. Soms besluit het Openbaar Ministerie om een zaak te seponeren of niet verder te behandelen. In dat geval kan een slachtoffer het niet eens zijn met deze beslissing.
De artikel 12 procedure biedt de mogelijkheid om het gerechtshof te vragen om die beslissing opnieuw te beoordelen. Het gerechtshof onderzoekt dan of het Openbaar Ministerie alsnog tot vervolging moet overgaan.
Als het gerechtshof van oordeel is dat vervolging toch moet plaatsvinden, kan het hof het Openbaar Ministerie opdracht geven om de verdachte alsnog te vervolgen. Als het hof dit niet nodig vindt, blijft de beslissing om niet te vervolgen in stand.
Veelvoorkomende situaties bij een artikel 12 procedure
In de praktijk ontstaan vragen of procedures rondom een artikel 12 procedure onder meer in de volgende situaties:
- het Openbaar Ministerie besluit een strafzaak niet te vervolgen
- een strafzaak wordt geseponeerd terwijl u als slachtoffer vervolging wenst
- u bent het niet eens met de motivering van het Openbaar Ministerie
- u wilt dat een strafrechter zich toch over de zaak uitspreekt
- u wilt laten beoordelen of het besluit om niet te vervolgen juridisch juist is
Uw juridische positie als slachtoffer
Slachtoffers hebben binnen het strafrecht verschillende rechten. Wanneer het Openbaar Ministerie besluit om een verdachte niet te vervolgen, kan dat voor slachtoffers ingrijpend zijn. De artikel 12 procedure geeft slachtoffers de mogelijkheid om deze beslissing te laten toetsen door een onafhankelijk gerechtshof.
U kunt bij het gerechtshof een verzoek indienen waarin u uitlegt waarom vervolging volgens u wel noodzakelijk is. Het gerechtshof beoordeelt vervolgens de stukken en kan partijen uitnodigen voor een zitting om de zaak verder te bespreken.
Het gerechtshof beslist uiteindelijk of het Openbaar Ministerie alsnog tot vervolging moet overgaan. Deze beslissing kan van belang zijn voor de verdere behandeling van de strafzaak en voor uw positie als slachtoffer.
Waarom rechtshulp bij een artikel 12 procedure?
Een artikel 12 procedure kan juridisch complex zijn. Het is vaak belangrijk dat het verzoek duidelijk wordt onderbouwd en dat alle relevante feiten en omstandigheden worden meegenomen.
Rechtshulp kan in deze situatie onder meer helpen bij:
- beoordeling van uw rechten
- ondersteuning bij contact met politie of justitie
- schriftelijke vastlegging
- advies over vervolgstappen
- vertegenwoordiging bij de rechter
Bij strafzaken waarbij slachtoffers betrokken zijn kan rechtsbijstand van een slachtofferrechtadvocaat in veel gevallen behulpzaam zijn.
Het verloop van een strafzaak
Een artikel 12 procedure vindt plaats wanneer het Openbaar Ministerie heeft besloten een zaak niet te vervolgen. De procedure verloopt meestal volgens een aantal stappen.
- aangifte bij de politie
- onderzoek door de politie
- beslissing van het Openbaar Ministerie om niet te vervolgen
- beoordeling van het verzoek door het gerechtshof
Het gerechtshof kan partijen uitnodigen voor een zitting en beoordeelt uiteindelijk of vervolging alsnog moet plaatsvinden.
Mogelijke beslissingen van de rechter
Wanneer het gerechtshof de artikel 12 procedure behandelt, kan het hof verschillende beslissingen nemen afhankelijk van de omstandigheden van de zaak.
- het Openbaar Ministerie opdracht geven om alsnog te vervolgen
- het verzoek tot vervolging afwijzen
- aanvullende informatie of onderzoek verlangen
Kosteloze of gesubsidieerde rechtsbijstand
Slachtoffers kunnen in sommige situaties recht hebben op kosteloze of gesubsidieerde rechtsbijstand. Dit hangt onder meer af van de aard van het strafbare feit, uw rol in de procedure en soms ook van uw persoonlijke en financiële situatie.
Meer informatie over deze mogelijkheden vindt u op de pagina’s over gesubsidieerde rechtsbijstand en de pro deo advocaat. Een advocaat kan beoordelen of deze regeling in uw situatie van toepassing kan zijn.
Een gratis gesprek met een advocaat over een artikel 12 procedure
Op deze pagina worden profielen getoond van slachtofferrechtadvocaten. Indien gewenst kunt u een gratis oriënterend gesprek hebben met een slachtofferrechtadvocaat over een artikel 12 procedure. Dit gesprek is bedoeld om inzicht te krijgen in uw juridische positie en mogelijke vervolgstappen.
Wat houdt een gratis gesprek met een advocaat in
Het gratis gesprek is informatief en dient als eerste kennismaking en oriëntatie. Tijdens dit gesprek zal de advocaat:
- uw situatie bespreken en vragen beantwoorden
- toelichten welke juridische mogelijkheden er zijn
- nagaan of gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk is
- beoordelen welke stappen mogelijk zijn
- indien nodig een kostenindicatie geven
Kortom: het gesprek helpt u om uw juridische positie beter te begrijpen en inzicht te krijgen in mogelijke vervolgstappen.
