Dagvaarding civiele procedure: informatie en rechtshulp

Rechtshulpmogelijkheden bij een dagvaarding in een civiele procedure

Een dagvaarding in een civiele procedure betekent dat iemand een vordering tegen u instelt bij de rechter. In de dagvaarding staat wat de eiser van u verlangt, op welke gronden die vordering is gebaseerd en wanneer u bij de rechtbank wordt verwacht.

In een civiele procedure gaat het bijvoorbeeld om een geldvordering, een geschil over een overeenkomst, een conflict over dienstverlening of een geschil over aansprakelijkheid. Een civiele dagvaarding wordt doorgaans door een deurwaarder betekend. U bent in die procedure meestal de gedaagde.

De inhoud van de dagvaarding bepaalt waarover de rechter zal oordelen. Het kan daarom zinvol zijn om te begrijpen wat er precies wordt gevorderd en welke mogelijkheden u heeft om te reageren.

Bij een dagvaarding in een civiele procedure is rechtsbijstand door een advocaat gebruikelijk.

Wat is een dagvaarding in een civiele procedure?

Een dagvaarding is een officieel document waarin de eiser zijn vordering en onderbouwing aan de rechter voorlegt. In de dagvaarding staat ook bij welke rechtbank de zaak dient en op welke datum de procedure start.

Een civiele dagvaarding bevat doorgaans:

de gegevens van eiser en gedaagde
een beschrijving van het geschil en de feiten
de vordering(en) van de eiser
de juridische onderbouwing van de vordering
informatie over de rechtbank en de aanvang van de procedure

Vaak staat in de dagvaarding ook welke stukken de eiser als bewijs gebruikt en welke stappen in de procedure worden verwacht.

Uw juridische positie bij een dagvaarding

Ontvangt u een civiele dagvaarding, dan bent u partij in een procedure. U krijgt in de regel de mogelijkheid om op de vordering te reageren en uw standpunt toe te lichten.

u kunt inhoudelijk verweer voeren tegen de vordering
u kunt stukken aanleveren ter onderbouwing van uw standpunt
u kunt soms een tegenvordering instellen
u kunt vragen om uitstel als u meer tijd nodig heeft, afhankelijk van de procedure en de rechtbank

Reageert u niet of niet op tijd, dan kan de rechter in sommige situaties uitspraak doen zonder dat uw standpunt is meegenomen. Dit wordt meestal aangeduid als verstek.

Wanneer ontvangt u een dagvaarding?

U ontvangt een civiele dagvaarding wanneer de eiser ervoor kiest om het geschil aan de rechter voor te leggen. Dit kan gebeuren na een periode van correspondentie, een aanmaning of eerdere pogingen om tot een oplossing te komen.

Het moment waarop u moet reageren hangt af van de procedure en de rechtbank waar de zaak dient. In de dagvaarding staat doorgaans wanneer de procedure start en welke vervolgstap wordt verwacht.

Het verloop van de civiele procedure na een dagvaarding

Nadat een dagvaarding is betekend, verloopt een civiele procedure doorgaans in meerdere stappen. Welke stappen precies volgen, hangt af van de rechtbank en het type zaak.

start van de procedure bij de rechtbank
mogelijkheid tot schriftelijke reactie van de gedaagde
eventueel een zitting of een moment waarop de rechter vragen stelt
eventueel aanvullende stukken of verdere schriftelijke rondes
uitspraak van de rechter

In veel zaken onderzoekt de rechter ook of partijen tot afspraken kunnen komen, bijvoorbeeld via overleg of een regeling.

Wat gebeurt er tijdens een zitting?

Als er een zitting plaatsvindt, kan de rechter partijen vragen stellen over het geschil en de standpunten. Het doel is vaak om de zaak te verduidelijken en te bespreken welke oplossing passend kan zijn.

de rechter bespreekt de kern van het geschil
partijen lichten hun standpunten toe
de rechter kan vragen stellen over feiten en stukken
soms wordt besproken of een regeling mogelijk is

De rechter doet soms direct uitspraak, maar meestal volgt de uitspraak op een later moment.

Mogelijke gevolgen van een dagvaarding

Na behandeling van de zaak kan de rechter verschillende beslissingen nemen. Wat in uw situatie mogelijk is, hangt af van de vordering en de feiten.

toewijzing van (een deel van) de vordering
afwijzing van de vordering
toewijzing onder voorwaarden of met een bepaalde termijn
een proceskostenveroordeling

Tegen een uitspraak bestaat in veel gevallen de mogelijkheid van hoger beroep, afhankelijk van de soort zaak en de wettelijke regels.

Waarom rechtshulp bij een dagvaarding?

Een dagvaarding in een civiele procedure kan gevolgen hebben voor uw financiële situatie en rechtspositie. Het kan daarom zinvol zijn om inzicht te krijgen in de vordering, de stukken en uw mogelijkheden om te reageren.

Beoordeling van de dagvaarding en vordering
Inzicht in wat er wordt gevraagd en op welke gronden.
Opstellen van een reactie
Helder maken van uw standpunt en het verzamelen van relevante stukken.
Bijstand bij een zitting
Ondersteuning bij het toelichten van uw standpunt en het beantwoorden van vragen.
Inzicht in mogelijke uitkomsten
Uitleg over mogelijke beslissingen en vervolgstappen.

Bij een dagvaarding in een civiele procedure is rechtshulp van een advocaat gebruikelijk.

“Een civiele dagvaarding zet een juridische procedure in gang. Het helpt om tijdig inzicht te krijgen in de vordering en in uw mogelijkheden om te reageren.”

– Team Eersterechtshulp.nl

Pro deo rechtshulp bij een dagvaarding

Kunt u de kosten van juridische bijstand niet volledig zelf dragen, dan kunt u mogelijk gebruikmaken van gesubsidieerde rechtsbijstand. In dat geval betaalt de overheid een groot deel van de kosten en betaalt u een eigen bijdrage aan een pro deo advocaat.

Of u hiervoor in aanmerking komt, hangt af van uw inkomen en vermogen en van de regels die op uw situatie van toepassing zijn.

Een gratis gesprek met een advocaat over het onderwerp dagvaarding

Op deze pagina worden profielen getoond van advocaten. Indien gewenst kunt u een gratis gesprek hebben met een advocaat over het onderwerp dagvaarding. Dit gesprek is bedoeld om inzicht te krijgen in uw juridische positie en mogelijke vervolgstappen.

Wat houdt een gratis gesprek met een advocaat in?

Het gratis gesprek is informatief en dient als eerste kennismaking en oriëntatie. Tijdens dit gesprek zal de advocaat:

uw situatie bespreken en vragen beantwoorden
toelichten welke juridische mogelijkheden er zijn
aangeven of pro deo rechtsbijstand mogelijk is
nagaan of er dekking is via een verzekering
indien nodig een kostenindicatie geven

Kortom: het gesprek helpt u om inzicht te krijgen in uw juridische positie en mogelijke vervolgstappen binnen de civiele procedure.

Vraag en antwoord

Welke straf krijg ik nu ik een dagvaarding ontvangen heb?

Op het moment dat u een dagvaarding ontvangt, betekent dit niet per definitie dat u ook daadwerkelijk veroordeeld zal worden. Het is aan de rechter om te bepalen of door de politie voldoende bewijs tegen u verzameld is. Op basis van deze bewijsstukken, uw historie met justitie en de ernst van de zaak zal de rechter vervolgens oordelen welke straf u krijgt.

Weet je bij een dagvaarding direct waarvan je verdacht wordt?

Op het moment dat u een dagvaarding ontvangt, weet u normaliter direct waarvan u wordt verdacht. Dit staat erin beschreven. Het is verstandig om direct voor de hulp van een (pro deo) advocaat te kiezen. Deze helpt u zich voor te bereiden op hetgeen komen gaat. Concreet is dat een oproep om uzelf voor het gerecht te komen verantwoorden.

Op welke manier kan ik een rechtszaak starten tegen anderen?

De casus die u aanhaalt kunt u voorleggen aan een kantonrechter. Hierbij kunt u de rechtszaak in beginsel zelf starten, door een dagvaarding uit te geven. Dit is een uitnodiging aan andere betrokkenen om zich te komen verantwoorden voor de rechter. U beschrijft hierin het probleem en de eis die u bij deze partij neerlegt. Het is sterk aan te raden om deze samen met een (pro deo) advocaat op te stellen. Deze adviseert u over de inhoud en helpt u bij het op correcte wijze indienen hiervan.

Dagvaarding voor verboden bezit groot mes, hoe te handelen?

Het is in uw situatie sterk aan te raden om n.a.v. de dagvaarding zo snel mogelijk een (pro deo) advocaat in te schakelen. Deze kan u bij het vervolg van de zaak helpen om uzelf zo goed mogelijk te verdedigen tegenover de rechter. Dat begint al voor de rechtszaak, door voor u uit te zoeken of het mes dat u bij u droeg daadwerkelijk verboden is volgens de geldende wet- en regelgeving. Mogelijk staat dat nog niet vast. Mocht het mes verboden blijken te zijn, dan helpt de (pro deo) advocaat u te pleiten voor vrijspraak of een minimale straf.

Hoe mijzelf voor te bereiden na ontvangst van een dagvaarding?

Zodra u een dagvaarding ontvangt doet u er goed aan om een (pro deo) advocaat in te schakelen. Deze helpt u niet alleen uzelf voor te bereiden op de strafzaak, maar voorziet u daarnaast van ondersteuning tijdens de zitting zelf. Ook is het verstandig om uw strafdossier op te vragen. Onderdeel van het dossier zijn onder meer een overzicht van bewijzen, verslagen van verhoren van getuigen en eventuele rapporten van specialisten. Het helpt u uw verdediging vorm te geven in een strafzaak. Het opvragen van het strafdossier doet u via het Openbaar Ministerie.

Hoe wordt een dagvaarding normaliter gestuurd?

Normaliter wordt een dagvaarding op uw huisadres afgeleverd. In sommige gevallen wordt deze aangetekend afgeleverd door een postbode; in andere gevallen brengt de politie deze bij u langs. Het is zeer ongebruikelijk dat men deze digitaal stuurt.

Welke tijd zit er tussen de ontvangst van een dagvaarding en de zitting?

In de basis geldt dat er minimaal zeven dagen moeten zitten tussen de ontvangst van een dagvaarding en de zitting. In de praktijk kan deze periode al snel oplopen tot meerdere weken of zelfs maanden. Hierbij geldt dat de zitting niet langer dan een jaar na de ontvangst mag worden ingepland door de rechtbank.

Wat verstaat men eigenlijk onder een dagvaarding?

Dit betekent dat de officier van justitie u vraagt zich te verantwoorden voor de rechter. Dit doet de officier van justitie veelal in situaties, waarin u verdacht wordt van het plegen van een strafbaar feit. U vindt het strafbare feit waarvan u wordt verdacht terug in de dagvaarding.

Ik begrijp mijn dagvaarding niet goed, wat kan ik het beste doen?

Het is van groot belang dat u de inhoud van een dagvaarding begrijpt. Hierin staat o.a. van welk strafbaar feit u verdacht wordt door het Openbaar Ministerie (OM). Ook vindt u in dit document meer informatie over de plek en dag waarop het feit gepleegd zou zijn, de getuigen die zijn opgeroepen, de rechten die u heeft als verdachte, enzovoorts. Het is verstandig om in uw situatie zo snel mogelijk een (pro deo) advocaat te benaderen in uw regio. Deze vertelt u meer over de inhoud en hetgeen u de komende tijd te wachten staat.

Gaat een zaak door bij een fout in de dagvaarding?

Dat er een fout in uw dagvaarding staat betekent doorgaans niet, dat de zaak uitgesteld of geannuleerd wordt. Een officier van justitie zal een dergelijke fout op het moment van de zitting herstellen.

Ben ik al schuldig verklaard als ik een dagvaarding ontvang?

Het feit dat u een dagvaarding heeft ontvangen om u te komen verantwoorden voor de rechter betekent in de basis niet dat u schuldig bent verklaard. Wel wordt u verdacht van het plegen van een of meerdere strafbare feiten.

Ben ik verplicht een advocaat mee te nemen naar de zitting?

Wanneer u een dagvaarding ontvangen heeft, bent u niet verplicht een advocaat in de arm te nemen. Het is echter onverstandig om zonder ondersteuning van een (pro deo) advocaat naar de rechtszitting te gaan. Een raadsman of raadsvrouw helpt u uzelf zo goed mogelijk te verdedigen, wat invloed kan hebben op een mogelijke straf die u wordt opgelegd door de rechter.

Krijg ik altijd een dagvaarding als ik iemand zeg diens huis in brand te zullen steken?

Niet per definitie zult u na het plegen van een mogelijk strafbaar feit een dagvaarding ontvangen om u te verantwoorden voor de rechter. Er moet bijvoorbeeld voldoende bewijs zijn om u te kunnen verdenken van het plegen van het strafbare feit. Daar komt bij dat in uw specifieke voorbeeldsituatie voldoende aannemelijk moet zijn geweest, dat u daad bij het woord zou voegen.

ben ik aansprakelijk voor de boetes van mijn minderjarige kinderen?

Dit is afhankelijk van de leeftijd van uw kind en het strafbare feit waarvoor uw kind gedagvaard is. Als uw kind onder de 16 jaar is en een dagvaarding heeft ontvangen voor een verkeersovertreding, dan bent u aansprakelijk en moet u als ouder de boete betalen. De boete zal dan wel gehalveerd worden. Is uw kind 16 jaar of ouder, dan moet uw kind het bedrag zelf betalen. Wordt uw kind verdacht van een ander strafbaar feit, dan moet uw kind bij een veroordeling deze boete zelf betalen. De rechter zal wel rekening houden met de draagkracht van uw kind. Uw draagkracht telt hier niet mee.

Moet ik verplicht getuigen tegen een familielid?

Als u door de rechter wordt opgeroepen om te getuigen tijdens een zitting, bent u in ieder geval verplicht om op te dagen, ook als het uw zoon betreft. U bent vervolgens als ouder niet verplicht om de gestelde vragen te beantwoorden en u mag zelfs geheel afzien van het afleggen van een verklaring. Dit heet het verschoningsrecht. Dit recht vormt een uitzondering op de hoofdregel dat u de vragen wel moet beantwoorden. Bent u bijvoorbeeld als getuige opgeroepen tegen uw buurman, dan moet u de vragen wel beantwoorden. Bepaalde personen hebben vanuit hun functie het verschoningsrecht, zoals een advocaat. Ook bepaalde familieleden van de (mede)verdachte hebben het recht om niet te hoeven antwoorden (artikel 217 Sv). Het verschoningsrecht geldt voor de volgende familieleden:

De (vroegere) partner. Met partner wordt getrouwde of de geregistreerde partner bedoeld.
De (groot)ouders
De (klein)kinderen en achterkleinkinderen
De broers en zussen
Ooms en tantes
Neven en nichten. Hiermee worden de kinderen van uw broers en zussen bedoeld; de kinderen van uw ooms en tantes vallen hier niet onder. U zal in dit geval dus moeten antwoorden.

Stel nu dat u verschoningsrecht heeft, bijvoorbeeld omdat uw ex-echtgenoot een dagvaarding heeft ontvangen maar u wilt wel getuigen. Mag dat dan? Ja dat mag. Het verschoningsrecht is een recht en geen plicht, u mag zelf kiezen of u dit gebruikt.

Mag ik een getuige meenemen bij de zitting?

Wanneer uw vriendin getuige was van het strafbare feit waarvan u wordt verdacht en zij uw verhaal op essentiële punten kan bevestigen, is het verstandig om haar mee te nemen naar de zitting. De rechter kan haar dan horen als getuige en haar verklaring laten meewegen in de beoordeling. De ervaring leert dat rechters aan tijd zijn gebonden en het niet prettig vinden als er onaangekondigd een getuige ter terechtzitting verschijnt. In dat geval doet u er goed aan om vooraf aan te kondigen dat u een getuige wilt meebrengen naar de zitting. Een advocaat kan u hierbij helpen. In onze advocatenzoekmachine kunt u gratis een advocaat raadplegen en de advocaat verzoeken u hierbij te helpen. Tip: kijk goed in de dagvaarding wanneer en hoe laat u bij de rechtszitting moet zijn. Zorg ervoor dat u op tijd bent en vergeet uw identificatiebewijs niet mee te nemen.

Mag het slachtoffer ook bij de rechtzitting aanwezig zijn?

Wanneer iemand aangifte doet van een strafbaar feit, mag deze persoon bij de behandeling van de strafzaak (rechtszitting) aanwezig zijn.

Het is onduidelijk waar ik precies van wordt verdacht. Wat nu?

In de dagvaarding kunt u in de tenlastelegging lezen waarvan u precies verdacht wordt. Hierin staat onder andere waar en wanneer u het strafbare feit gepleegd zou hebben en welke wetsartikel(en) u hierbij heeft overtreden. Om fouten in de tenlastelegging te voorkomen wordt het strafbare feit waarvan u wordt verdacht meestal wollig (met ingewikkelde en lange zinnen) omschreven. Een advocaat kan in begrijpelijke taal aan u uitleggen wat er staat en wat de mogelijke gevolgen hiervan kunnen zijn.

Maakt een fout in de dagvaarding deze ongeldig?

Nee, fouten leiden niet automatisch tot een ongeldigheidsverklaring. Alleen ernstige fouten maken een dagvaarding ongeldig. Voorbeelden hiervan zijn: onduidelijkheden in de persoonsgegevens (dit geldt alleen als het hierdoor niet duidelijk is dat het om u gaat), het ontbreken van de zittingsdatum of foutieve adresgegevens van de rechtbank.

Voorbeelden van fouten die een dagvaarding niet ongeldig maken zijn: verschrijvingen in de persoonsgegevens (het moet dan wel duidelijk zijn dat het om u gaat), ontbreken van het tijdstip waarop uw zaak wordt behandeld (u wordt wel geacht hier zelf naar te informeren) en kleine fouten in de tenlastelegging (bijvoorbeeld ten aanzien van de plaats delict of datum waarop het delict gepleegd zou zijn). Deze fouten kunnen hersteld worden tijdens de rechtszitting.

Wat moet ik doen als ik een fout in de dagvaarding zie staan?

Wanneer u een advocaat heeft dient u deze fout zo snel mogelijk aan hem of haar door te geven. De advocaat kan aangeven of de fout de dagvaarding ongeldig maakt. Als het ondanks de fout(en) in uw persoonsgegevens nog steeds duidelijk is dat deze aan u is gericht, dan moet u gewoon naar de zitting gaan. Meld dan vooraf bij de administratie dat er onjuistheden in staan.

Geen zin om naar de zitting te gaan. Ben ik verplicht om te gaan?

Als u ten tijde van het feit waarvan u wordt verdacht jonger was dan 18 jaar, dan bent u verplicht om te verschijnen (art. 495a Wetboek van Strafvordering). In alle andere gevallen bent u niet verplicht om te verschijnen. U kunt ook een advocaat benaderen en deze verzoeken namens u verweer te voeren ter terechtzitting.

Mag mijn neef die rechten studeert mijn belangen gehartigen?

U kunt zich tijdens de terechtzitting laten vertegenwoordigen door een advocaat. Bij zittingen van de kantonrechter en/of de economische politierechter kunt u zich ook laten vertegenwoordigen door iemand die geen advocaat is, tenzij het feit waarvoor u bij de rechten moet verschijnen een misdrijf betreft. Die persoon moet dan wel beschikken over een bijzondere schriftelijke volmacht, welke door u is ondertekend. Uw neef kan dus namens u de verdediging voeren.

Mag ik mijn vader en vriendin als getuigen meenemen?

U kunt zelf getuigen of deskundigen meebrengen naar de zitting. De rechter kan deze personen vragen stellen over wat zij hebben gehoord of gezien. De officier van justitie en uzelf hebben eveneens het recht om tijdens de behandeling van de strafzaak vragen te stellen aan de getuigen. Het is verstandig om vooraf te melden aan de officier van justitie dat u de getuigen meebrengt. De contactgegevens van het OM kunt u in de dagvaarding vinden.

Binnen welke termijn kan ik hoger beroep instellen?

Als u het niet eens bent met de uitspraak van de rechter kunt u binnen 14 dagen tegen de veroordeling in hoger beroep gaan. U heeft de rechter weliswaar verteld dat u het niet eens bent met de veroordeling maar dat is onvoldoende om hoger beroep in te stellen.

Dagvaarding ontvangen maar ben in het buitenland

Om te voorkomen dat u wordt gedagvaard terwijl u in het buitenland bent, kunt u contact opnemen met het CVOM (het centrale verwerkingsorgaan van het Openbaar Ministerie) en doorgeven dat u enige tijd niet staat bent om ter terechtzitting te verschijnen. U kunt ook gratis een advocaat raadplegen uit de advocatenzoekmachine van eersterechtshulp.nl. Deze kan zich namens u stellen als gevolmachtigde bij het openbaar ministerie. De advocaat krijgt dan automatisch ook een oproep/dagvaarding voor de strafzitting en kan namens u om uitstel vragen.

Moet ik aan de rechtbank proceskosten betalen?

Nee, wanneer u naar aanleiding van een oproeping verdachte na ingesteld verzet of dagvaarding wordt veroordeeld door de strafrechter, worden hiervoor geen extra kosten in rekening gebracht.

Ingesteld verzet alsnog intrekken na ontvangst dagvaarding

Ja, indien u alsnog de boete betaalt, komt uw verzet en daarmee uw dagvaarding te vervallen. Tevens dient u een brief te sturen naar het CVOM waarin u te kennen geeft dat u het verzet wenst in te trekken. Zorg ervoor dat u dit ruim voor de zittingsdatum doet. Uw strafzaak zal dan niet meer worden behandeld door de strafrechter.

Overstappen naar een andere advocaat

In Nederland geldt voor iedere verdachte het recht op een vrije advocatenkeuze. U kunt dus zelf bepalen door welke advocaat u wordt bijgestaan in de strafzaak.

Opgeroepen voor het verkeerde gerechtshof

Uit uw vraag kan ik niet opmaken of u bent gedagvaard voor een strafzaak, dan wel een civiele of bestuursrechtelijke kwestie. Uitgaande van het eerste, kan het zijn dat de zaak wordt behandeld door het hof Den Bosch, in verband met drukte bij het hof Arnhem-Leeuwarden. In dergelijke gevallen wordt een strafzaak doorverwezen naar een ander arrondissement. Gevolg kan zijn dat het OM niet ontvankelijk is in haar vervolging jegens u, maar dit is zeer zwart-wit en dit behoeft niet zonder meer voor u te gelden, nu verdere informatie mij onbekend is. Wanneer u hierover kosteloos een advocaat wilt raadplegen kunt u een advocaat benaderen die bij Eersterechtshulp.nl is aangesloten.

Dagvaarding verkrachting ontvangen n.a.v. tongzoen op een feestje

Nee. De Hoge Raad, het hoogste rechtscollege van Nederland, heeft bepaald dat een tongzoen geen verkrachting is. Het kan wel zo zijn dat het openbaar ministerie u ook verdenkt van ontuchtige handelingen bij de vrouw die zij niet wilde. Nu u reeds bent gedagvaard voor verkrachting is het van groot belang zo spoedig mogelijk deskundige bijstand van een advocaat te verkrijgen.

Rechtshulp bij een dagvaarding in een civiele procedure