Rechten van slachtoffers bij een OM-hoorgesprek

Laatst bijgewerkt op 11 juni 2026

Wanneer een strafzaak wordt afgedaan via een OM-hoorgesprek of een strafbeschikking, vragen slachtoffers zich regelmatig af welke rechten zij hebben. Kunnen zij hun verhaal vertellen? Worden zij betrokken bij de beslissing? En welke mogelijkheden hebben zij als zij het niet eens zijn met de uitkomst?

Uit onderzoek van het WODC blijkt dat de positie van slachtoffers binnen de procedure van de strafbeschikking regelmatig onderwerp van discussie is. Met name het ontbreken van spreekrecht wordt door verschillende betrokkenen als aandachtspunt genoemd.

Wat is een slachtoffer in een strafzaak?

Een slachtoffer is iemand die rechtstreeks schade heeft geleden door een strafbaar feit. Dat kan gaan om lichamelijke schade, financiële schade of emotionele gevolgen van een strafbaar feit.

Slachtoffers kunnen tijdens een strafprocedure verschillende rechten hebben. Welke rechten precies gelden, hangt onder meer af van de manier waarop de zaak wordt afgehandeld.

Heeft een slachtoffer spreekrecht tijdens een OM-hoorgesprek?

Anders dan bij sommige zittingen bij de rechter hebben slachtoffers tijdens een OM-hoorgesprek geen spreekrecht. Dat betekent dat zij niet zelf tijdens het gesprek hun verhaal kunnen toelichten.

Dit is een belangrijk verschil tussen een strafbeschikking en een behandeling van de zaak door de rechter.

Welke mogelijkheden heeft een slachtoffer wel?

Hoewel slachtoffers geen spreekrecht hebben tijdens een OM-hoorgesprek, kunnen zij in bepaalde situaties wel informatie verstrekken of schade kenbaar maken.

  • Schade melden die door het strafbare feit is ontstaan;
  • Informatie verstrekken aan politie of Openbaar Ministerie;
  • Geïnformeerd worden over belangrijke ontwikkelingen in de zaak;
  • Ondersteuning krijgen van Slachtofferhulp Nederland.

Welke mogelijkheden precies beschikbaar zijn, verschilt per zaak.

Waarom wordt hierover discussie gevoerd?

Voorstanders van de strafbeschikkingsprocedure wijzen op de snelheid waarmee zaken kunnen worden afgehandeld. Daardoor krijgen betrokkenen vaak sneller duidelijkheid over de uitkomst van een zaak.

Tegelijkertijd vinden sommige betrokkenen dat slachtoffers hierdoor minder mogelijkheden hebben om hun verhaal naar voren te brengen dan tijdens een behandeling door de rechter.

Juist daarom wordt de positie van slachtoffers regelmatig genoemd als aandachtspunt binnen de huidige procedure.

Wat kunt u als slachtoffer doen?

Wanneer een zaak via een OM-hoorgesprek wordt afgehandeld, is het verstandig om tijdig informatie in te winnen over uw mogelijkheden. Zo krijgt u een beter beeld van de procedure en de rol die u daarin kunt spelen.

Wilt u meer weten over de verschillen tussen een strafbeschikking en een behandeling door de rechter? Lees dan ook ons artikel: OM-strafbeschikking of rechtszaak?.

Gratis gesprek met een advocaat

Heeft u vragen over uw positie als slachtoffer in een strafzaak? Via Eersterechtshulp.nl kunt u vrijblijvend een gratis oriënterend gesprek aanvragen met een advocaat.

Tijdens dit gesprek zal de advocaat:

  • Uw situatie beoordelen;
  • Uitleg geven over uw rechten;
  • Bespreken welke mogelijkheden u heeft.

Bronnen