OM-strafbeschikking of rechtszaak?

Laatst bijgewerkt op 11 juni 2026

Sommige strafzaken worden behandeld door de rechter. In andere gevallen kan het Openbaar Ministerie een strafbeschikking opleggen. Vaak gaat hier een OM-hoorgesprek aan vooraf.

Veel mensen vragen zich af wat het verschil is tussen een strafbeschikking en een behandeling door de rechter. Beide procedures hebben voor- en nadelen.

Wat is een strafbeschikking?

Een strafbeschikking is een straf die door het Openbaar Ministerie wordt opgelegd zonder tussenkomst van de rechter. Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld een geldboete, taakstraf of andere maatregel worden opgelegd.

Het doel van deze procedure is om strafzaken sneller af te handelen dan via een rechtszaak.

Wat is een rechtszaak?

Bij een rechtszaak beoordeelt een onafhankelijke rechter de zaak. Zowel het Openbaar Ministerie als de verdachte krijgt de gelegenheid om het standpunt toe te lichten voordat de rechter een beslissing neemt.

Een rechtszaak duurt vaak langer dan een afdoening via een strafbeschikking.

Voordelen van een strafbeschikking

• Vaak sneller duidelijkheid over de zaak;
• Minder belasting voor de rechtspraak;
• Snellere afhandeling van relatief eenvoudige zaken;
• Minder lang in onzekerheid over de uitkomst.

Uit onderzoek van het WODC blijkt dat veel betrokkenen positief zijn over de snelheid van de procedure.

Voordelen van een behandeling door de rechter

• Een onafhankelijke rechter beoordeelt de zaak;
• Meer mogelijkheden om standpunten toe te lichten;
• Slachtoffers hebben in bepaalde situaties spreekrecht;
• Meer ruimte voor behandeling van complexe zaken.

Wanneer kiezen mensen voor juridisch advies?

Niet iedere zaak vereist juridische bijstand. Toch kan advies verstandig zijn wanneer sprake is van een ernstige verdenking of wanneer een eventuele straf grote gevolgen kan hebben voor werk, studie of andere plannen.

Een strafrechtadvocaat kan uitleg geven over de procedure en helpen bij het maken van een afweging.

Wat zijn de aandachtspunten?

Uit onderzoek van het WODC blijkt dat veel procesdeelnemers positief zijn over de snelheid van de strafbeschikkingsprocedure. Tegelijkertijd worden ook aandachtspunten genoemd, zoals de informatievoorziening richting verdachten en de positie van slachtoffers.

Wilt u meer weten over ervaringen van betrokkenen? Lees dan ook ons artikel: Wat vinden verdachten van een OM-hoorgesprek?.

Welke procedure is beter?

Welke procedure het beste is, verschilt per situatie. Een strafbeschikking kan zorgen voor een snelle afhandeling van een zaak. Een behandeling door de rechter biedt daarentegen meer mogelijkheden om de zaak uitgebreid te laten beoordelen.

Het is daarom verstandig om u goed te laten informeren over de gevolgen van een strafbeschikking en de mogelijkheden die u heeft wanneer u het niet eens bent met een beslissing van het Openbaar Ministerie.

Gratis gesprek met een advocaat

Heeft u vragen over een strafbeschikking of een OM-hoorgesprek? Via Eersterechtshulp.nl kunt u vrijblijvend een gratis oriënterend gesprek aanvragen met een advocaat.

Tijdens dit gesprek zal de advocaat:

• Uw situatie beoordelen;
• Uitleg geven over de procedure;
• Bespreken welke mogelijkheden u heeft.

Bronnen

• WODC, Professionals en verdachten grotendeels positief over OM-strafbeschikking (1 juni 2026). Het onderzoek is uitgevoerd door Pro Facto en de Universiteit Utrecht in opdracht van het WODC.